Gecenin ortasında uyanıp saate baktığınızda sürekli 03.00’ü görmek, vücudunuzda belirli bir organın sorun yaşadığı anlamına mı geliyor?
Doç. Dr. Tuğba Atmaca Temrel’e göre sosyal medyada sıkça karşılaşılan bu iddianın bilimsel bir dayanağı bulunmuyor. İnsan bedenini belirli saatlerde belirli organların çalışması üzerinden değerlendirmek yerine, gece uyanmalarının birçok farklı nedeni olabileceğini dikkate almak gerekiyor.
Stres gece uykusunu bölebiliyor
Yoğun iş temposu, ekonomik kaygılar, aile sorumlulukları ve gün boyunca devam eden zihinsel yorgunluk uyku kalitesini etkileyebiliyor.
Kişi gün içinde kendisini belirgin biçimde stresli hissetmese bile zihinsel yük, gecenin sessiz saatlerinde daha görünür hale gelebiliyor. Bu nedenle uyku sorunları değerlendirilirken yalnızca gece yaşananlara değil, gün içindeki yaşam düzenine de bakılması gerekiyor.
Uyanınca saate bakmayın
Gece uyandığında saate bakmak ve hemen telefona yönelmek de yeniden uykuya dalmayı zorlaştırabiliyor.
Ekran ışığı ve telefondaki içerikler zihinsel uyanıklığı artırırken, sürekli saati kontrol etmek “Ne kadar az uyuyacağım?” kaygısını tetikleyebiliyor. Bu durum özellikle sabah erken kalkması gereken kişilerde uykuya dönüşü daha da güçleştirebiliyor.
Akşam kahvesine dikkat
Geç saatlerde kafein tüketmek, yatmadan hemen önce ağır yemek yemek, düzensiz saatlerde uyumak, uzun süre ekran karşısında kalmak ve gün içinde yeterince hareket etmemek de uyku düzenini bozabilen alışkanlıklar arasında.
Düzenli uyuma ve uyanma saatleri oluşturmak, akşamları zihinsel uyarımı azaltmak ve gün içinde fiziksel olarak aktif olmak ise uyku kalitesini destekleyebiliyor.
Ne zaman uzmana başvurmalı?
Saat 03.00’te veya gecenin başka bir saatinde uyanmak tek başına hastalık belirtisi olarak değerlendirilmemeli.
Ancak gece uyanmalarının sıklaşması, yeniden uykuya dalmanın giderek zorlaşması, sorunun uzun süre devam etmesi veya gündüz belirgin yorgunluk ve dikkat sorunlarına yol açması durumunda uzman değerlendirmesi önem taşıyor.
Doç. Dr. Temrel, uyku sorunlarının stres ve günlük alışkanlıkların yanı sıra hormonal değişiklikler ve farklı sağlık sorunlarıyla da ilişkili olabileceğini belirterek uzun süren şikâyetlerde kişinin kendi kendine tanı koymaması gerektiğini vurguluyor.
