ABD’de, Niemann-Pick disease type C’nin ağır formunda ölüm riskini azalttığı gösterilen ilk tedavi onaylandı.
İlk onay ve kullanım alanı
U.S. Food and Drug Administration, Lembaz (adrabetadex) enjeksiyonunu onayladı. Bu tedavi, Niemann-Pick disease type C’nin ağır bir biçiminde ölüm riskini azaltmaya yardımcı olduğu gösterilen ilk ilaç olarak öne çıktı.
İlaç, yetişkinler ve en az 7 kg ağırlığındaki çocuklarda, nörolojik belirtileri 6 yaşından önce başlayan hastalarda kullanılacak. Bu tablo, infantile-onset NPC olarak da biliniyor.
Yetkililer, onayın özellikle aileler için önemli bir aşama olduğunu belirtti. Acting FDA Commissioner Kyle Diamantas, J.D., bu kararın ilk kez hem yetişkinler hem çocuklar için yaşam süresini uzattığı gösterilen bir tedavi sunduğunu söyledi.
Hastalığın seyri ve risk grubu
Niemann-Pick disease type C, yaklaşık 150.000 kişide 1 görülen, kalıtsal ve nadir bir lizozomal depo hastalığı. Bu hastalıkta vücut, hücrelerin içindeki kolesterol ve diğer yağları gerektiği gibi işleyemiyor.
Zaman içinde bu maddeler, özellikle beyinde birikiyor ve hastalık ilerleyerek nörolojik kayba yol açıyor. Hareket, koordinasyon ve yutma becerisinde azalma bu sürecin parçası olarak öne çıkıyor.
Belirtileri 6 yaşından önce başlayan hastalar, hastalığın en ağır formunu yaşıyor. Onaylanan tedavi de tam olarak bu grubu hedefliyor.
Mevcut tedaviler ve erişim sınırlamaları
Onaydan önce NPC için iki tedavi bulunuyordu. Ancak bu tedavilerin hiçbiri ölüm riskini azalttığı gösterilmiş ilaçlar arasında yer almıyordu.
Her iki tedavi de yaş ve kilo sınırlamaları taşıyor. Bu durum, en küçük ve en ağır etkilenen hastaların tedaviye erişimini kısıtlıyordu.
Lembaz, bu hastalarda ölüm riskini azaltmak için onaylanan ilk U.S. Food and Drug Administration tedavisi oldu. İlaç, omurilik kanalına doğrudan yapılan enjeksiyonla, yani intratekal enjeksiyon yöntemiyle veriliyor. Uygulama iki haftada bir sağlık çalışanı tarafından yapılıyor.
Etkinlik verileri ne gösterdi
U.S. Food and Drug Administration, Lembaz’ın ölüm riskini azaltıp azaltmadığını değerlendirmek için 36 hastaya ait verileri inceledi. Bu hastalar üç klinik çalışma ve genişletilmiş erişim programı kapsamında tedavi edildi.
Tüm hastalarda, 6 yaşından önce ortaya çıkan nörolojik belirtiler bulunuyordu. Lembaz alan hastalar, eşleştirilmiş dış kontrol grubuna kıyasla daha uzun genel sağkalım gösterdi.
Ajansın değerlendirmesine göre ölüm riskinde %55 azalma görüldü. Medyan sağkalım süresi tedavi alan grupta 8,5 yıl, kontrol grubunda ise 4,9 yıl olarak hesaplandı.
Bu sağkalım avantajı, hastaların NPC’de ruhsat dışı kullanılan miglustat alıp almamasından bağımsız olarak gözlendi.
Yan etkiler ve uyarılar
Lembaz’ın en yaygın yan etkileri arasında işitme, denge ve koordinasyon sorunları; yorgunluk; kusma; sırt ağrısı; baş ağrısı; ateş; ishal; bulantı ve öksürük yer alıyor.
İlaç için ayrıca işitme bozukluğu, kalıcı işitme kaybı dahil, konusunda kutu içi uyarı bulunuyor. Tedaviye başlamadan önce kapsamlı bir işitme değerlendirmesi yapılması ve tedavi boyunca bunun düzenli olarak sürdürülmesi gerekiyor.
Değerlendirme sonuçlarına göre doz ayarlaması yapılabileceği bildirildi. Lembaz’a Breakthrough Therapy designation verildi ve onay Mandos, LLC’ye, Beren Therapeutics, PBC’nin bir yan kuruluşuna verildi.
U.S. Department of Health and Human Services bünyesindeki U.S. Food and Drug Administration, insan ve veteriner ilaçları ile aşılar ve diğer biyolojik ürünlerin güvenliği ve etkinliğini denetleyen kurum olarak görev yapıyor.
